موانع نقد و نوآوری، راهکارهای تولید اندیشه
20 بازدید
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : کتاب نقد ) بهار و تابستان 1382 - شماره 26 و 27 )(20 صفحه - از 247 تا 266)
تعداد شرکت کننده : 0

آن‌چه‌ از منظر خوانندگان‌ می‌گذرد مفاد جلسه‌ی‌ بحث‌ و گفت‌وگو درباره‌ی‌ پاسخی‌ است‌ که‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ در بهمن‌ ماه‌ سال‌ 81 به‌ نامه‌ی‌ جمعی‌ از دانش‌ آموختگان‌ حوزه‌ی‌ علمیه‌ داده‌اند که‌ با حضور استادان‌ و دانشوران‌ گرامی، دکتر حداد عادل‌ --- رییس‌ فرهنگستان‌ زبان‌ و ادب‌ فارسی‌ و عضو شورای‌ عالی‌ انقلاب‌ فرهنگی‌ --- دکترجواد لاریجانی‌ --- رییس‌ مرکز تحقیقات‌ فیزیک‌ نظری‌ و ریاضیات‌ حجت‌الاسلام‌والمسلمین‌ علی‌اکبر رشاد --- رییس‌ پژوهشگاه‌ فرهنگ‌ و اندیشه‌ اسلامی‌ و عضو شورای‌ عالی‌ انقلاب‌ فرهنگی‌ ---- حجت‌الاسلام‌والمسلمین‌محسن‌قمی‌ --- رییس‌ نهاد مقام‌ معظم‌ رهبری‌ در دانشگاه‌ها و عضو شورای‌ عالی‌ انقلاب‌ فرهنگی‌ ---- تشکیل‌ شده‌ است. در ضمن، جهت‌ اشراف‌ بیشتر خوانندگان‌ عزیز بر این‌ گفتگو، بر آن‌ آمدیم، متن‌ نامه‌ و پاسخ‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ را در ابتدای‌ این‌ میزگرد بیاوریم.

محضر رهبر معظم‌ انقلاب‌ اسلامی‌ حضرت‌ آیت‌ الله‌ خامنه‌ای‌ ادام‌ الله‌ توفیقاته‌

با عرض‌ سلام‌ و ادب‌

سخنان‌ مکرر حضرتعالی‌ و به‌ ویژه‌ بیانات‌ ارزشمند شما در دیدار اعضای‌ محترم‌ انجمن‌ قلم‌ مورخه‌ 8/11/81 در تشویق‌ به‌ نهضت‌ علمی‌ و آزاداندیشی، یک‌ فراخوان‌ تاریخی‌ است‌ که‌ اگر به‌ درستی‌ از سوی‌ نخبگان‌ و متصدیان‌ فرهنگ‌ کشور، درک‌ و تعقیب‌ گردد، نقطه‌ عطفی‌ در حیات‌ انقلاب‌ بوده‌ و اگر بی‌ پاسخ‌ بماند، علامت‌ سوال‌ و تعجب‌ بر رفتار همگان‌ است.

امام‌ راحل‌ (قده)، بارها از ضرورت‌ تحول‌ هدایت‌ شده‌ در حوزه‌ و دانشگاه، سخن‌ گفتند، مصلحانی‌ چون‌ شهید مطهری‌ و شهید بهشتی‌ نیز دراین‌ راه‌ سرمایه‌ گذاری‌ کردند و شخص‌ حضرتعالی‌ از سال‌های‌

پیش‌ از انقلاب‌ تا هم‌ اکنون، بارها و بارها تحول‌ حساب‌ شده‌ در حوزه، اجتهاد دینی‌ و نواندیشی‌ علمی، جنبش‌ نرم‌افزاری‌ برای‌ تولید انبوه‌ علم‌ در حوزه‌ و دانشگاه‌ را جزء آرمان‌های‌ اصلی‌ انقلاب‌ دانسته‌اید و بارها به‌ آزاداندیشی‌ توام‌ با انضباط‌ و گفت‌ و گوی‌ توام‌ با اخلاق، دعوت‌ کرده‌اید.

اینک‌ دهه‌ی‌ سوم‌ از یک‌ انقلاب‌ پیروز و یک‌ حکومت‌ جدید را تجربه‌ می‌کنیم‌ که‌ علی‌رغم‌ همه‌ی‌ مدل‌های‌ تحمیلی‌ جهان، متولد شده‌ است. گرچه‌ پیشرفت‌های‌ مهمی‌ در 24 سال‌ گذشته، حادث‌ شده‌ و حوزه‌ و دانشگاه، رشد غیر قابل‌ انکاری‌ داشته‌اند اما روشن‌ است‌ که‌ این‌ مقدار، برای‌ کاری‌ که‌ در پیش‌ است‌ و برای‌ برداشتن‌ موانع‌ بعدی‌ از سر راه‌ نظام‌ سازی‌ و جامعه‌پردازی، هرگز کافی‌ نبوده‌ و این‌ موجودی، در برابر سیل‌ ترجمه‌ وهجوم‌ رسانه‌ای‌ غرب‌ و کَمیت‌ بالای‌ تولید و تبلیغ‌ آن‌ در حوزه‌ی‌ فکر و اخلاق‌ و حقوق‌ وحکومت‌ و در فرهنگ‌ زندگی‌ و خانواده‌ واقتصاد و حتی‌ روش‌ تغذیه‌ و لباس، به‌ قدر کافی، کاری‌ از پیش‌ نخواهد برد و در دراز مدت، برخی‌ دستاورهای‌ پیشین‌ نیز با خطر ارتجاع‌ به‌ فرهنگ‌ وابستگی‌ پیش‌ از انقلاب، مواجه‌ خواهد بود. تنها راه‌ پیش‌ پای‌ ما، ارتقا کمیت‌ و کیفیت‌ در تولید فکر و علم‌ در حوزه‌ و دانشگاه‌ است‌ و تا وقتی‌ که‌ «تولید» بر ترجمه‌ و تکرار، و نیز «اجتهاد» بر تقلید، فزونی‌ نیابد، سیر جوامع‌ اسلامی‌ هم‌ چنان‌ قهقرایی‌ خواهد ماند و امت‌ اسلام‌ و ملت‌ ایران‌ علی‌رغم‌ همه‌ی‌ فداکاری‌ها در صحنه‌ی‌ تمدن، فرودست‌ خواهند بود.

یکی‌ از عوامل‌ اصلی‌ زمینه‌ساز برای‌ تولید «علم‌ و نظریه» و نهضت‌ نرم‌افزاری، همانا سالم‌ سازی‌ گفتگوها و سپس‌ تضمین‌ بقای‌ این‌ فضای‌ سالم‌ و علمی‌ برای‌ مباحثه‌ و گفتگو است‌ زیرا آن‌گاه‌ که‌ تعادل‌ در کار نباشد، جامعه‌ی‌ علمی‌ و فرهنگی‌ مادر نوسان‌ بین‌ «سکوت» و «هرزه‌ گویی» خواهد پژمرد. حوزه‌ و دانشگاه‌ برای‌ رشد به‌ فضایی‌ دور از افراط‌ و تفریط‌ نیازمندند که‌ در آن، از سوءظن‌ و بدبینی‌ و ضیق‌ صدر و از کفرگویی‌ و بی‌ادبی‌ و حریم‌شکنی، خبری‌ نباشد، فضایی‌ باز و اسلامی‌ که‌ در آن‌ نه‌ بمحض‌ شنیدن‌ فکر تازه، به‌ یکدیگر تهمت‌ و افترا بزنیم‌ و نه‌ تحت‌ عنوان‌ «نواندیشی»، مرزهای‌ حقیقت‌ و فضیلت‌ رابرچینیم‌ و ترک‌ اصول‌ کنیم. در این‌ فضا است‌ که‌ تفاوت‌ «اصول‌ گرایی»با «تحجر» و تفاوت‌ «نواندیشی» با «بدعت‌ گذاری»، روشن‌ خواهد شد. جامعه‌ی‌ دینی‌ به‌ «آزادی» بدون‌ هرج‌ و مرج‌ وبه‌ «ارزش‌ باوری» بدون‌ قشری‌ گری، نیاز مبرم‌ دارد و برای‌ مبارزه‌ با افراط‌ و تفریط، بهترین‌ و شاید تنها راه‌ حل، همانا تعریض‌ و تضمین‌ مسیر«تعادل» است. از بزرگانی‌ چون‌ شما که‌ برای‌ آزادی‌ به‌ مثابه‌ی‌ یک‌ ارزش‌ اسلامی، سال‌ها زندان‌ و تبعید را تحمل‌ کرده‌اند، بارها شنیده‌ایم‌ که‌ آزادی، نه‌ تنها دادنی‌ و گرفتنی‌ بلکه‌ آموختنی‌ است. آن‌چه‌ امروز

آدرس اینترنتی